Màu nhãn Johnnie Walker: Red, Black, Gold, Blue ra đời khi nào

Johnnie Walker có nhãn Red, Black, Gold, Blue, Green, vậy mỗi màu nói lên điều gì và chai nào ra đời trước? Muốn hiểu bảng màu đó, phải quay về một tiệm tạp hoá nhỏ ở Scotland hơn hai trăm năm trước.

Cậu thiếu niên đứng quầy ở Kilmarnock

John Walker sinh ngày 25/7/1805. Năm 1819 cha ông, một nông dân, qua đời, và người quản lý tài sản gia đình đem tiền đầu tư vào một tiệm tạp hoá có trà, rượu, thực phẩm ở Kilmarnock. Năm 1820, cậu mới 15 tuổi đã đứng ra quản tiệm, và hãng lấy đúng năm đó làm mốc thành lập.

Ban đầu John chỉ phân phối rượu của người khác. Năm 1823, Đạo luật Excise nới luật chưng cất, giảm thuế whisky, mở đường cho cả ngành. Ông mất năm 1857, để lại tiệm cho con trai Alexander. Năm 1860 luật mới cho phép pha malt với grain, và Alexander đưa ra chai vuông, dáng chai mà giờ nhìn từ xa đã nhận ra. Năm 1865, nhà Walker tạo bản pha trộn thương mại đầu tiên tên Old Highland Whisky, đăng ký nhãn hiệu năm 1867.

Blended whisky giống một dàn nhạc

Blended là kết hợp whisky malt và grain từ nhiều nhà máy, nhờ vậy mẻ nào cũng pha lại được cho vị gần như giống nhau. Theo luật Scotch, rượu phải ủ tối thiểu ba năm, đóng chai từ 40 độ, và tuổi in trên nhãn là tuổi của phần rượu trẻ nhất. Mình hay ví người pha chế như nhạc trưởng: nhiều nhạc công, nhưng phải có người giữ cho cả dàn nghe ra một bản.

Năm 1893 nhà Walker tiếp quản nhà máy Cardhu. Khoảng năm 1908, hoạ sĩ Tom Browne vẽ hình người đàn ông bước đi, Striding Man, kèm câu "Born 1820, still going strong". Năm 1999, khi chiến dịch Keep Walking ra đời, hình người được lật sang phải, như đang đi về phía trước.

Mỗi màu nhãn ra đời năm nào

Màu nhãn vì thế là cách hãng chia dòng, không phải một thang điểm có luật đứng sau.

Từ nhà Walker tới Diageo

Năm 1923 hãng có thêm nhà máy Mortlach. Năm 1925 nhà Walker gia nhập Distillers Company, năm 1986 Guinness tiếp quản Distillers Company, và năm 1997 Guinness hợp nhất với Grand Metropolitan thành Diageo, chủ hiện nay. Năm 2012 nhà máy đóng chai ở Kilmarnock đóng cửa, khép lại gần hai trăm năm ở quê nhà của cậu bé đứng quầy. Tháng 9/2021, Johnnie Walker Princes Street mở cửa ở Edinburgh để kể lại câu chuyện ấy.

Mình có bài so từng dòng chi tiết hơn: các loại Johnnie Walker trên Vua Cồn. Điều đọng lại với mình là hơn hai trăm năm, hãng vẫn xoay quanh một ý giản dị: pha cho đều vị rồi cứ thế bước tiếp.

Các mốc thời gian trong video

• 0:00 Cậu bé 15 tuổi đứng quầy tạp hoá
• 0:22 Kilmarnock và John Walker
• 0:45 Chai vuông và bản pha trộn đầu tiên
• 1:23 Blended whisky là gì
• 1:51 Cardhu, Striding Man và nhãn màu
• 2:20 Ý nghĩa Red, Black, Green, Gold, Blue
• 2:47 Từ Distillers Company đến Diageo
• 3:16 Johnnie Walker Princes Street
• 3:29 Những mốc chính

Kênh YouTube Vua Cồn: https://www.youtube.com/@vuaconvn