Hennessy VS, VSOP, XO khác nhau thế nào? Chuyện hãng từ năm 1765

VS, VSOP, XO trên chai Hennessy là viết tắt của gì, và mỗi chữ bảo đảm rượu ủ bao lâu? Trả lời được câu đó rồi thì chuyện người lập ra hãng còn bất ngờ hơn: ông không phải người Pháp.

Một sĩ quan Ireland lập hãng cognac năm 1765

Richard Hennessy sinh năm 1720 ở Killavullen, hạt Cork, Ireland, trong một gia đình Công giáo ủng hộ phe Jacobite. Năm 1740, 19 tuổi, ông sang Pháp gia nhập trung đoàn Dillon thuộc Lữ đoàn Ireland, phục vụ vua Louis Mười Lăm, và có mặt ở trận Fontenoy năm 1745. Ông lấy vợ năm 1763, hai năm sau lập hãng cognac ở vùng Charente, nơi giờ vẫn là trụ sở. Ông mất ngày 8/10/1800 tại thị trấn Cognac.

Con cháu ông giữ hãng và làm lớn tiếp. Năm 1813, con trai James lấy tên Jas Hennessy và Công ty, đồng thời chọn Jean Fillioux làm người pha rượu chính. Vai trò đó đến nay vẫn do người họ Fillioux giữ, qua tám thế hệ.

Cognac làm thế nào

Cognac là brandy nho của vùng Charente, chủ yếu từ nho Ugni blanc. Vang gốc chỉ khoảng 7–8 độ, chưng cất hai lần trong nồi đồng hình củ hành ra eau-de-vie khoảng 70 độ, rồi nằm thùng sồi Pháp nhiều năm. Mỗi năm rượu bay hơi chừng 3%, người ta gọi đó là phần của thiên thần.

VS, VSOP, XO nghĩa là gì

Cần nhớ đây là mức tối thiểu. Một chai XO có thể chứa rượu từ mười năm tới lâu hơn rất nhiều, tuỳ cách pha của từng hãng, nên đừng coi chữ XO là một con số cố định. Ba ký hiệu này là cái khung để so sánh cho dễ.

Từ nhà xuất khẩu hàng đầu tới LVMH

• Thập niên 1840: Hennessy là nhà xuất khẩu brandy hàng đầu thế giới.
• 1860: cứ khoảng bốn chai cognac xuất ra nước ngoài thì một chai mang tên Hennessy.
• 1865: Maurice Hennessy đưa ra hệ ngôi sao để chia tuổi rượu.
• 1971: Moët & Chandon sáp nhập với Hennessy thành Moët Hennessy.
• 1987: hợp nhất với Louis Vuitton thành LVMH.
• 2017: Hennessy chiếm khoảng 60% thị trường cognac Mỹ.

Ngày nay hãng tiêu thụ khoảng 102 triệu chai mỗi năm và có hơn 470.000 thùng rượu đang ủ, được coi là bộ sưu tập eaux-de-vie lớn nhất vùng. Về chai Hennessy đắt nhất, mình không tìm được kỷ lục đấu giá nào đủ nguồn xác nhận nên không đưa số. Muốn biết giá trị một chai cũ, cứ xem kết quả của nhà đấu giá, đừng nghe lời đồn.

Chuyện con số 1765 in trên nhãn, mình viết riêng trong bài Hennessy 1765 là gì trên Vua Cồn. Điều mình thích ở câu chuyện này là sự kiên nhẫn: một người rời quê năm 19 tuổi, và cũng như rượu trong thùng, thành quả đến rất chậm.

Các mốc thời gian trong video

• 0:00 Người lập Hennessy là một sĩ quan Ireland
• 0:28 Từ Killavullen đến trận Fontenoy
• 0:53 1765: lập hãng ở Charente, 8 thế hệ Fillioux
• 1:25 Cognac làm thế nào: Ugni blanc, chưng cất hai lần
• 1:49 VS, VSOP, XO nghĩa là gì
• 2:32 Nhà xuất khẩu brandy hàng đầu thế kỷ 19
• 2:53 Moët Hennessy và LVMH
• 3:18 Chai Hennessy đắt nhất?
• 3:46 Những mốc chính

Kênh YouTube Vua Cồn: https://www.youtube.com/@vuaconvn