Đọc nhãn rượu vang Pháp: AOP, Grand Cru, Grand Vin và Château
Hai chai vang Pháp cùng in chữ Grand Vin, vậy chai nào hạng cao hơn? Đó là kiểu câu hỏi làm nhiều người đứng trước kệ vang mà hoa mắt, và đáp án nằm ở chỗ biết chữ nào trên nhãn có luật, chữ nào chỉ là cách gọi.
Tìm tầng của chai trước tiên
Vang Pháp chia ba tầng. Trên cùng là AOC, ra đời từ sắc lệnh năm 1935 để chống gian lận; từ năm 2009 châu Âu gọi là AOP, với vang thì hai tên là một. Nhãn sẽ ghi kiểu "Appellation Gevrey-Chambertin Contrôlée", tên kẹp giữa hai chữ đó chính là tên gọi. Champagne là ngoại lệ, chỉ cần chữ Champagne.
Tầng hai là IGP, tên cũ Vin de Pays, ràng buộc lỏng hơn và hay in tên giống nho ngay mặt nhãn. Tầng ba là Vin de France, thay tên vin de table từ năm 2009, không được ghi tên vùng, không được dùng chữ Château, Domaine, Clos. Đó là luật ghi nhãn, không phải điểm chất lượng: Domaine Mongeard-Mugneret có ruộng Richebourg Grand Cru mà vẫn làm chai Vin de France Cuvée M từ Malbec.
Chữ Cru đọc theo từng vùng
Đây là chỗ dễ nhầm nhất, vì cùng một chữ mà mỗi vùng hiểu một kiểu.
| Vùng | Thứ bậc | Mẹo đọc |
|---|---|---|
| Bourgogne | Grand Cru cao hơn Premier Cru | 84 tên gọi, trong đó 33 Grand Cru. Nhãn Grand Cru bỏ tên làng, chỉ còn tên ruộng |
| Bordeaux, bảng 1855 | Premier Cru là hạng cao nhất | 61 château vang đỏ, chia 5 hạng. Tìm chữ Classé và số 1855 |
| Saint-Émilion | 3 bậc Classé, xét lại khoảng 10 năm một lần | "Saint-Émilion Grand Cru" không có chữ Classé là tên vùng, không phải hạng |
Bảng 1855 của Bordeaux gần như đứng yên hơn 170 năm, lần đổi nổi tiếng nhất là năm 1973 khi Mouton Rothschild lên hạng nhất, thành năm Premier Cru vang đỏ cùng Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion.
Grand Vin, Château và dòng đóng chai
Quay lại câu hỏi đầu: Grand Vin không được luật quy định. Rất nhiều chai Bordeaux in "Grand Vin de Bordeaux" bất kể chất lượng. Ngược lại chữ Château thì có luật: chỉ cho vang AOP, nho phải hái trên ruộng của chính điền đó và làm rượu tại đó. Château ở đây là một điền làm vang, không nhất thiết có lâu đài.
"Mis en bouteille au château" nghĩa là rượu chưa từng rời điền trước khi vào chai. Con số năm trên nhãn là niên vụ, theo chuẩn OIV ít nhất 85% nho phải hái đúng năm đó.
Với Champagne, nhìn mã hai chữ cái trước số đăng ký: NM là nhà nhập thêm nho hoặc rượu từ nơi khác về làm, RM là người trồng tự làm, CM là hợp tác xã. Brut là dưới 12 gam đường mỗi lít. Loại không ghi năm ủ trong hầm ít nhất 15 tháng, loại ghi năm ít nhất 36 tháng.
Muốn đi sâu hơn từng vùng, bạn xem thêm trang rượu vang Pháp trên Vua Cồn. Lần tới cầm một chai vang Pháp, cứ đọc theo thứ tự: tầng, chữ Cru đúng vùng, rồi dòng đóng chai và niên vụ.
Các mốc thời gian trong video
- 0:00 Hai chai cùng ghi Grand Vin
- 0:13 Tầng của chai: AOP, IGP hay Vin de France
- 2:04 Tên làng, tên ruộng ở Bourgogne
- 3:08 Grand Cru ở Bordeaux: bảng 1855
- 4:40 Grand Vin và Château: chữ nào có luật
- 5:21 Ai đóng chai: Mis en bouteille
- 6:00 Niên vụ
- 6:13 Champagne: tên vùng, năm, mã NM/RM, độ đường
- 7:08 Ba hiểu lầm
- 7:31 Ba ý cần nhớ
Đọc thêm trên vuacon.vn
Kênh YouTube Vua Cồn: https://www.youtube.com/@vuaconvn
Video kiến thức rượu mới mỗi tuần.